กขค.เดินหน้ารับฟังเสียง “ไรเดอร์-ร้านอาหาร” เจาะลึกปัญหาการประกอบธุรกิจบนแพลตฟอร์มเรียกรถโดยสาร และบริการจัดส่งออนดีมานด์ หลังพบข้อร้องเรียนเรื่องการเรียกเก็บ GP สูง รวมถึงการกำหนดเงื่อนไขสัญญาและการปิดระบบที่อาจไม่เป็นธรรม พร้อมเตรียมรับฟังเจ้าของแพลตฟอร์ม ก่อนพัฒนาแนวทางกำกับดูแลและข้อกำหนดมาตรฐานการให้บริการ หวังสร้างสนามแข่งขันที่เป็นธรรมและโปร่งใส คาดว่าจะสรุปเป็นข้อเสนอแนะเชิงนโยบายแล้วเสร็จภายในสิ้นเดือน ก.ย.69
เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 นางวรวรรณ ชิตอรุณ กรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) และประธานอนุกรรมการกำหนดแนวทางและแผนปฏิบัติการเกี่ยวกับสภาพการแข่งขันในตลาดเรียกรถโดยสารบนแพลตฟอร์ม (Ride-hailing) เปิดเผยว่า สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (สำนักงาน กขค.) ได้จัดเวทีรับฟังความคิดเห็นเชิงลึกในรูปแบบ Focus Group จากผู้ประกอบธุรกิจและผู้ให้บริการในระบบนิเวศตลาดบริการเรียกรถโดยสารผ่านแอปพลิเคชันและบริการจัดส่งออนดีมานด์ ซึ่งการเปิดเวทีครั้งนี้มีขึ้นภายหลังสำนักงาน กขค. ปิดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะผ่านช่องทางออนไลน์เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา โดยมีเป้าหมายเพื่อเจาะลึกปัญหาการประกอบธุรกิจบนแพลตฟอร์มออนไลน์จากประสบการณ์จริงของผู้ปฏิบัติงาน โดยเฉพาะกลุ่มไรเดอร์ และผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหาร ซึ่งถือเป็นคู่ค้าและผู้เล่นสำคัญในระบบนิเวศแพลตฟอร์มดิจิทัล
ไรเดอร์สะท้อนปัญหา “GP สูง”
ในช่วงเช้า สำนักงาน กขค. เปิดวงรับฟังความคิดเห็นจากกลุ่มไรเดอร์ โดยมีผู้แทนจากสมาคมผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า (EV) รับจ้างสาธารณะ สมาคมแท็กซี่ยานยนต์ไฟฟ้า สมาคมไรเดอร์ไทย กลุ่มสหกรณ์แท็กซี่พัทยา และกลุ่ม Rider Center เข้าร่วมสะท้อนปัญหาการประกอบธุรกิจบนแพลตฟอร์ม โดยพบว่า มีหลายเรื่องที่เป็นผลมาจากโครงสร้างการแข่งขันกระจุกตัวสูง และบางกรณีอาจเข้าข่ายการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม ประเด็นที่ถูกจับตาเป็นพิเศษคือ การเรียกเก็บค่า GP และค่าธรรมเนียมอื่นๆที่รวมกันแล้วสูง และการเรียกเก็บขาดความโปร่งใส
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นเกี่ยวกับความเหลื่อมล้ำด้านค่าธรรมเนียม โดยรถแท็กซี่สาธารณะหรือรถป้ายเหลืองอาจถูกเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากแอปพลิเคชันเพิ่มเติม ขณะที่บางแพลตฟอร์มมีการเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ร่วมด้วย
อีกประเด็นสำคัญคือ การถูกปิดระบบรับงาน ซึ่งไรเดอร์สะท้อนปัญหาว่าไม่สามารถทราบหลักเกณฑ์ที่แพลตฟอร์มใช้ประกอบการตัดสินใจได้อย่างชัดเจน รวมถึงกรณีที่มีการอุทธรณ์และได้รับ
การอนุมัติแล้ว แต่ไรเดอร์กลับไม่ได้รับการชดเชยจากแพลตฟอร์มในช่วงเวลาที่ถูกระงับการทำงาน
จับตา “สัญญา – อัลกอริทึม” เครื่องมือกำหนดเกมบนแพลตฟอร์ม
ขณะเดียวกัน มีการสะท้อนปัญหาเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขในสัญญาภายหลัง
ซึ่งแพลตฟอร์มกำหนดเงื่อนไขใหม่โดยคู่สัญญาอีกฝ่ายอาจไม่ได้ให้ความยินยอมหรือไม่ได้รับแจ้งล่วงหน้าอย่างเพียงพอ
นอกจากนี้ ปัญหาระบบอัลกอริทึมนับเป็นอีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมา เช่น การจัดสรรงานที่อาจไม่เป็นธรรม การคืนเงินล่าช้า การแบ่งประเภทหรือขนาดรถไม่ชัดเจน ความคลาดเคลื่อนของระยะทาง รวมถึงฟีเจอร์บางประเภทที่แสดงรายละเอียดไม่ชัดเจน ซึ่งอาจทำให้ผู้ใช้งานเกิดความเข้าใจผิด
ส่วนปัญหาอื่นที่มีการกล่าวถึง อาทิ สวัสดิภาพและความปลอดภัยของไรเดอร์และยานพาหนะ ตลอดจนเงื่อนไขประกันภัยที่มีความซับซ้อนและอาจไม่สอดคล้องกับลักษณะการทำงานจริง รวมถึงบริการอื่นที่แฝงอยู่บนแพลตฟอร์ม เช่น การให้สินเชื่อและการผ่อนสินค้า เป็นต้น
เตรียมฟังเสียงฝั่งแพลตฟอร์ม
นางวรวรรณ กล่าวย้ำว่า สำนักงาน กขค. จะนำความคิดเห็นของกลุ่มไรเดอร์และผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหารซึ่งจะรับฟังความคิดเห็นในช่วงบ่ายนี้ มารวบรวมและวิเคราะห์ให้ครอบคลุมทุกมิติ ครอบคลุมทั้ง โครงสร้างตลาดและพฤติกรรมทางการค้าที่อาจไม่เป็นธรรม การพึ่งพาแพลตฟอร์มและทางเลือกอื่นของคู่ค้า โครงสร้างค่าธรรมเนียม การเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขสัญญา การเรียกเก็บค่าบริการในช่วงเวลาเร่งด่วน (Surge Pricing) รวมถึงความโปร่งใสของระบบอัลกอริทึม (Algorithmic Transparency) เพื่อสะท้อนปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหารซึ่งเป็นคู่ค้าสำคัญของแพลตฟอร์ม
จากนั้นจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจาก เจ้าของแอปพลิเคชันหรือผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม เพื่อให้ทุกฝ่ายในระบบนิเวศมีโอกาสสะท้อนข้อมูลและข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน ก่อนนำความคิดเห็นทั้งหมดไปประกอบการจัดทำข้อกำหนดมาตรฐานการให้บริการในระบบนิเวศแพลตฟอร์มดิจิทัลบริการเรียกรถโดยสาร คาดว่าจะสรุปเป็นข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเสนอต่อที่ประชุม กขค. ภายในสิ้นเดือนกันยายนนี้
ทั้งนี้ หากผู้ประกอบธุรกิจหรือผู้ให้บริการเห็นว่าตนเองได้รับการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม สามารถร้องเรียนได้ที่ ฝ่ายแสวงหาข้อเท็จจริง สำนักงาน กขค. โทร. 0 2199 5416 สำหรับบางประเด็นที่อาจมีความเกี่ยวข้องกับภารกิจของหน่วยงานอื่น สำนักงาน กขค. จะบูรณาการความร่วมมือโดยประสานส่งเรื่องให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป เพื่อสร้างระบบนิเวศและสนามแข่งขันที่เป็นธรรม เอื้อให้ผู้ประกอบธุรกิจสามารถยืนหยัด แข่งขันและเติบโตอย่างเข้มแข็ง
#แพลตฟอร์มเก็บGPสูง
